Sztuczna inteligencja w badaniach lingwistycznych. Szanse. Zagrożenia?

Counts differ because each database indexes a different set of publications. We treat OpenAlex as the canonical count; Google Scholar is not shown (no API, and crawling it violates its ToS).

W artykule poddam dyskusji wykorzystanie zawansowanych narzędzi cyfrowych: sztucznej inteligencji w badaniach lingwistycznych. Zastanowię się nad przydatnością tego narzędzia w analizach języka i jego użycia w różnych tekstach czy sytuacjach komunikacyjnych — głównie w zakresie analiz semantycznych i pragmalingwistycznych, do czego AI wydaje się znakomicie przystosowana. Obserwacje oprę na wykorzystywaniu AI w badaniach nad językiem polskim i eksplorowaniu możliwości poznawczych i analitycznych tego narzędzia w przetwarzaniu tekstów polskojęzycznych. Przytoczę kilka przeprowadzonych przez siebie eksperymentów lingwistycznych wykorzystujących AI, co pozwoli sformułować wstępne wnioski dotyczące szans i potencji badawczych otwierających się przed lingwistyką jako jedną z dyscyplin naukowych predestynowanych do pełnego i świadomego włączenia AI w swoje instrumentarium badawcze. Nie sposób w omówieniu problemu pominąć pewnych zagrożeń — związanych choćby z halucynacjami generowanymi niekiedy przez AI. Zagrożenia te na obecnym etapie prac lingwistycznych są jeszcze nie w pełni rozpoznane i skatalogowane, jednak raczej nie przeważają nad szansami i możliwościami. Wydaje się to dobrym prognostykiem dla rozwoju lingwistyki cyfrowej, samej lingwistyki i badań w tej dyscyplinie z wykorzystaniem AI.