Bedirhan Bedir, Gökalp Tulum · DÜMF Mühendislik Dergisi 2026 · 2026
DOI: 10.24012/dumf.1950204
Counts differ because each database indexes a different set of publications. We treat OpenAlex as the canonical count; Google Scholar is not shown (no API, and crawling it violates its ToS).
Bu çalışmada, kamera görüntülerinden sigara tespitine yönelik olarak senaryo temelli bir veri düzeni, çok aşamalı model seçimi ve SAHI (Slicing Aided Hyper Inference) destekli çıkarım yaklaşımı birlikte değerlendirilmiştir. Çalışmanın çıkış noktası, sigaranın görüntü içinde çoğu zaman küçük ve ince bir nesne olarak yer alması, buna ek olarak çekim ortamının çok sayıda pencere, koruma demiri, demir yüzeylerin ortama yakın renkleri ve gün içinde değişen ışık koşulları nedeniyle zorlayıcı bir yapıda olmasıdır. Bu nedenle yalnızca tek bir model sonucu raporlamak yerine, önce temel YOLO tabanlı karşılaştırma yapılmış, daha sonra küçük nesne görünürlüğünü artırmak amacıyla SAHI ile ikinci bir karşılaştırma yürütülmüş, ardından seçilen aday modeller daha uzun çevrimlerde yeniden değerlendirilmiştir. Veri yapısı kamuya açık veri ile araştırmacı tarafından oluşturulan yerel verinin birlikte kullanıldığı bir düzende kurulmuştur. Yerel veri tarafında 4.060 sigara içeren görüntü, 3.840 yalnızca ortamı gösteren görüntü, yanlış alarm üretmeye yatkın 1.954 görüntü, 2.178 farklı kişi odaklı pozitif görüntü ve 1.542 kişi odaklı yanlış alarm örneği kullanılmıştır. Çalışma senaryo bazlı tasarlanmış, zaman ekseninde ise sabah saatleri 09.00–14.00 aralığı ana değerlendirme bölgesi olarak belirlenmiştir. Temel YOLO karşılaştırmasında YOLO11m ve YOLO8m öne çıkmış; SAHI destekli ikinci aşamada da YOLO11m en yüksek başarıyı sürdürmüştür. Daha uzun çevrimli değerlendirmeler ve Optuna ile yapılan ayar iyileştirmesi sonunda nihai aday yine YOLO11m olmuştur. Saat bazlı sonuçlarda 11. saat en güçlü, 14. saat ise en zayıf aralık olarak belirlenmiştir. Örnek çerçeveler üzerinden yapılan kutu düzeyi doğrulama, performanstaki bozulmanın yalnızca kutu yerleşiminden değil, bazı saatlerde adayın yeterince bulunamamasından da kaynaklandığını göstermiştir. Ayrıca yanlış alarm incelemesi, ayar sıkılaştırması ile belirgin bir iyileşme elde edildiğini, ancak yanlış alarm probleminin tamamen ortadan kalkmadığını ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, sigara tespitinin yalnızca bir nesne bulma problemi olarak değil, çevresel koşullardan ve zaman bazlı değişkenlikten etkilenen bütüncül bir izleme problemi olarak ele alınması gerektiğini göstermektedir.
No comments yet — start the discussion below.